BlogAktywne Place Zabaw 2026. Jak stworzyć plac zgodny z wytycznymi i co warto wiedzieć?
Aktywne Place Zabaw 2026. Jak stworzyć plac zgodny z wytycznymi i co warto wiedzieć?
24 listopada 2025
Resortowy program „Aktywne Place Zabaw” 2026 to realna szansa dla gmin na stworzenie nowoczesnych, naturalnych i bezpiecznych przestrzeni do zabawy dla najmłodszych. Obejmuje żłobki i kluby dziecięce, a dofinansowanie może wynieść do 300 000 zł na jedną instytucję – bez wkładu własnego. Nabór potrwa do 19 grudnia 2025 r.
Program nie pozostawia wątpliwości: plac zabaw dla dzieci do lat 3 to przede wszystkim natura, sensoryka, ruch, wolna eksploracja i proste formy aktywności, które wyrastają z naturalnego otoczenia. To kierunek znany i od dawna praktykowany w Europie, a teraz jasno wskazany także w polskich wytycznych.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze założenia programu oraz praktyczne wskazówki, o które najczęściej pytają beneficjenci programu.
Dla kogo jest program?
O dofinansowanie mogą ubiegać się gminy prowadzące żłobki i kluby dziecięce, również te, które powierzyły prowadzenie opieki innemu podmiotowi.
Warunek finansowy pozostaje kluczowy:
opłata za pobyt dziecka w instytucji nie może przekraczać 1500 zł,
lub 1900 zł w przypadku dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności wymagającej stałej opieki.
Limit musi być utrzymany od momentu złożenia wniosku do końca 2026 r.
Na co można przeznaczyć dofinansowanie?
Program pozwala na:
budowę nowego placu zabaw,
rozbudowę lub modernizację istniejącego,
doposażenie placu przynależnego do instytucji opieki.
W praktyce oznacza to możliwość finansowania:
robót budowlanych i przygotowania terenu,
zakupu i montażu urządzeń,
naturalnych konstrukcji i elementów krajobrazowych,
nawierzchni (w tym naturalnych: piasek, trawa, maty przerostowe),
wyposażenia stref tematycznych,
elementów małej architektury (ławki, altany, pergole),
ogrodzenia wydzielającego plac zabaw.
Warto podkreślić, że w programie promowane są naturalne formy zabawy – i tu NOVUM ze swoją kolekcją Terra wpisuje się idealnie w kierunek wytycznych
Wytyczne programu są szczegółowe, ale ich cel jest jasny:
stworzyć bezpieczne, naturalne i kreatywne środowisko zabawy, które dzieci mogą eksplorować przez cały rok.
Najważniejsze punkty:
1. Plac musi zawierać naturalną część – to wyraźne zalecenie programu
W dokumentach czytamy, że naturalne materiały pełnią kluczową rolę.
W praktyce oznacza to, że plac może być wykonany w całości jako „naturalny” lub mieć wyraźnie wyodrębnioną część naturalną.
Dozwolone i rekomendowane są:
pnie, gałęzie, szyszki,
piasek, trawa, kora, żwir o zaokrąglonych krawędziach,
konstrukcje z drewna, wikliny, naturalnych desek,
pagórki terenowe, tunele, szałasy.
Naturalności nie wyklucza zastosowanie innych materiałów tam, gdzie są one funkcjonalne (np. zjeżdżalnie, drabinki).
Takie założenia to fundament kolekcji Terra – stworzonej z myślą o kontaktach z przyrodą, sensoryce i ruchu.
2. Plac powinien być dostępny przez cały rok
Czyli:
konstrukcje muszą być trwałe i odporne na warunki atmosferyczne,
naturalna część powinna również nadawać się do użytkowania w różnych porach roku,
roślinność musi być odpowiednio dobrana (unikamy gatunków toksycznych – program wskazuje je precyzyjnie),
przestrzeń powinna dawać możliwości zabawy zarówno przy dużej zieleni, jak i zimą.
To warunek niezbędny, bo różnicuje teren, zaprasza do ruchu i zabaw ruchowych.
Naturalne nawierzchnie tam, gdzie to możliwe
Piasek, trawa, maty przerostowe.
Zgodność z PN-EN 1176 i 1177
Dotyczy urządzeń i nawierzchni – NOVUM spełnia ten warunek w 100%.
Bezpieczeństwo codzienne użytkowania
Plac musi być projektowany tak, by opiekunowie mogli łatwo oceniać stan urządzeń i reagować na zużycie.
Strefy zainteresowań – serce programu
Plac musi umożliwiać wydzielenie co najmniej trzech stref tematycznych. Program nie ogranicza ich liczby, ale szczegółowo opisuje funkcje każdej.
Poniżej – przegląd stref z przykładami urządzeń NOVUM (bez kodów), które w naturalny i zgodny sposób wpisują się w wytyczne.
1. Strefa wspólnego czytania – cień, spokój, wyciszenie
To spokojna, zacieniona przestrzeń, w której dzieci mogą się wyciszyć, oglądać książeczki, słuchać opiekuna i odpoczywać po intensywnej zabawie. Ma sprzyjać budowaniu relacji i rozwijaniu nawyku obcowania z książką już od najmłodszych lat. Najlepiej sprawdzają się tu miękkie siedziska, domki, tipi i niewielkie altany, które tworzą poczucie bezpieczeństwa. W kolekcji Terra znajdziemy m.in. biblioteczki, tipi i ławkostoły idealne do tej strefy.
To doskonała przestrzeń do wyciszenia i budowania więzi.
Poniżej prezentujemy przykładową aranżację strefy placu zabaw, w której wykorzystano elementy z kolekcji Terra, tworząc spokojną, zaciszną przestrzeń idealną do wspólnego czytania i wyciszenia.
Domki skośne oraz tipi Terra wyznaczają przytulne zakątki, w których dzieci mogą usiąść w cieniu, schować się z książką. Ich naturalna forma sprzyja odpoczynkowi, poczuciu bezpieczeństwa i budowaniu spokojnej atmosfery. Strefę uzupełniają kostki Terra, pełniące funkcję mobilnych siedzisk lub małych stolików oraz wygodne ławkostoły w różnych rozmiarach, zapewniające miejsce do siedzenia w grupie. W strefie znajduje się także plenerowa biblioteczka Terra z przezroczystymi drzwiczkami, która chroni i eksponuje książki, zachęcając dzieci do częstego sięgania po lekturę.
Tak zaaranżowana przestrzeń zachęca dzieci do relaksu, wspólnego spędzania czasu i odkrywania radości z czytania w komfortowych, zacienionych warunkach.
2. Strefa zabaw konstrukcyjnych – kreatywność i motoryka mała
To miejsce, w którym dzieci mogą budować, łączyć, przestawiać i eksperymentować z elementami, a tym samym rozwijać kreatywność i motorykę małą. Strefa zachęca do tworzenia własnych układów — ścieżek, tuneli, prostych konstrukcji i aktywności wymagających planowania. Idealnie sprawdzają się tu modułowe elementy, które można łączyć na wiele sposobów. Sześciokąty sensoryczne, kładki, tunel Terra czy mostki tworzą bezpieczne i inspirujące środowisko do twórczej zabawy.
To strefa, która rozwija planowanie, motorykę i orientację przestrzenną.
W poniższej strefie wspierającą kreatywność i motorykę znalazły się elementy z kolekcji Robinio, stworzone z myślą o twórczym działaniu i swobodnym tworzeniu. Fabryka Piasku oraz inne piaskowe stanowiska robocze dają dzieciom możliwość przesypywania, mieszania i filtrowania naturalnych materiałów, co świetnie rozwija małą motorykę i wyobraźnię.
Piaskownice stanowią przestrzeń do budowania zamków, tuneli i własnych konstrukcji, a większy zestaw zabawowy z drewna Robinio zachęca dzieci do wspólnej aktywności i realizowania bardziej złożonych pomysłów. Strefa zachęca do eksperymentowania, przenoszenia, układania i wspólnego tworzenia — dając dzieciom satysfakcję z działania.
To miejsce pełne pomysłów, gdzie każdy maluch może na chwilę stać się małym konstruktorem.
Najbardziej dynamiczna część placu, która wspiera rozwój dużej motoryki, równowagi i koordynacji. Znajdują się tu elementy zachęcające do skakania, wspinania, przechodzenia i pokonywania przeszkód oraz naturalne pagórki – obowiązkowe w programie. To strefa, która pomaga spożytkować energię i uczy kontroli nad własnym ciałem. Tor przeszkód z elementów Terra, mostki, tunele i drążki świetnie odpowiadają wymaganiom tej przestrzeni.
To naturalna baza do realizacji obowiązku tworzenia zróżnicowanego terenu (w tym pagórków).
Propozycja strefy zabaw ruchowych została wyposażona w konstrukcję oferującą wieloetapowe wyzwania ruchowe — od ścianki wspinaczkowej, przez siatki, drążki i przejścia, aż po zjeżdżalnię, dzięki której dzieci mogą rozwijać siłę, zwinność i wytrwałość.
Uzupełnieniem tej aktywnej części jest tunel z kolekcji Robinio, który wzmacnia sprawność rąk i nóg, a jednocześnie może stać się miejscem krótkiego odpoczynku po intensywnej zabawie. W strefie znajdują się także dwie huśtawki Robinio — klasyczna na prostym zawiesiu oraz model z zawiesiem koszykowym, oferujące bezpieczną i komfortową formę ruchu, wspierającą równowagę oraz koordynację.
Całość tworzy dynamiczną przestrzeń, dzięki której dzieci mogą swobodnie się poruszać, rozwijać swoje umiejętności motoryczne i czerpać radość z aktywnej zabawy na świeżym powietrzu.
To miejsce swobodnej twórczości, w którym dzieci mogą malować, rysować i eksperymentować z różnymi technikami. Strefa powinna być łatwa do utrzymania w czystości, ale jednocześnie sprzyjać kreatywności i samodzielnemu odkrywaniu kolorów, faktur i narzędzi. Tablice, stoliki i domki z przestrzenią roboczą są tu podstawą. W kolekcji Terra duże tablice do rysowania i ławkostoły tworzą wygodną i bezpieczną pracownię plenerową.
5. Strefa zabaw z wodą i piaskiem – sensoryka w praktyce
To kwintesencja zabawy sensorycznej – najprostsze, a jednocześnie najbardziej angażujące doświadczenia. Dzieci mogą lepić, przesypywać, mieszać, tworzyć i badać materiały o różnej strukturze. Kuchnie błotne, stoliki z pojemnikami i piaskownice pozwalają na bezpieczną zabawę wodą i piaskiem przez cały sezon.
Strefa obejmuje urządzenia stworzone do zabaw z piaskiem i wodą, umożliwiając dzieciom przesypywanie, przelewanie, mieszanie i tworzenie własnych „błotnych potraw”.
W jej centrum znajduje się proste stanowisko do zabaw sensorycznych, a także Fabryka Piasku Robinio oraz większe Laboratoria Piasku Robinio – zestawy z sitkami, stanowiskami roboczymi i zawieszonymi wiaderkami, które zachęcają do twórczych eksperymentów. Solidne konstrukcje z drewna Robinio tworzą naturalne, przyjazne otoczenie, w którym dzieci mogą działać zarówno indywidualnie, jak i w grupie.
Strefa dostarcza cennych doświadczeń sensorycznych, rozwija motorykę i wyobraźnię, a jednocześnie zapewnia bezpieczne warunki do zabawy wodą i piaskiem.
6. Strefa kontaktu z naturą – najważniejsza część placu
Najważniejsza i najbardziej rozwijająca część placu, miejsce bliskie ogrodowi edukacyjnemu. Dzieci obserwują rośliny, sadzą, podlewają, poznają owady i ptaki, a także uczą się podstaw przyrody poprzez działanie. To strefa, w której liczy się naturalność:
Poniższą strefę, w której dzieci mogą w bezpośredni sposób doświadczać przyrody i poznawać ją poprzez działanie, tworzą warzywniki Terra w różnych rozmiarach, w których dzieci mogą sadzić i pielęgnować rośliny, obserwując ich wzrost i uczestnicząc w tworzeniu własnego miniogrodu.
Towarzyszą im stoliki z pojemnikami oraz stoły pomocnicze Terra, które umożliwiają prowadzenie zabaw sensorycznych i małych eksperymentów z naturalnymi materiałami – ziemią, piaskiem, kamieniami czy wodą. Donice Terra z pojemnikami pozwalają na uprawę roślin oraz wykonywanie ćwiczeń manualnych związanych z przesypywaniem i podlewaniem. Strefę uzupełniają domek dla ptaków Terra oraz budka dla owadów, dzięki którym dzieci mogą obserwować małe zwierzęta, uczyć się empatii i odkrywać zależności w przyrodzie.
Całość tworzy harmonijną przestrzeń ogrodową, w której dzieci mogą sadzić, podlewać, wąchać, dotykać, eksperymentować i odkrywać naturę z bliska.
7. Strefa odgrywania ról
Tu dzieci uczą się społecznych zachowań przez zabawę w sklep, kuchnię, szkołę. Strefa pozwala przenosić codzienne sytuacje do zabawy, rozwijając wyobraźnię oraz zdolności językowe i społeczne. Kluczowe są tu proste, stabilne elementy tematyczne, które zapraszają do tworzenia scenek i historii.
Poprzez taką zabawę, dzieci uczą się relacji, empatii, współpracy, a poniższa strefa jest tego przykładem.
Strefę tworzy zestaw tematycznych urządzeń, które pozwalają dzieciom odgrywać różnorodne scenariusze. Wóz strażacki i lokomotywa Robinio sprzyjają zabawie w akcje ratunkowe oraz podróże pociągiem, rozwijając komunikację i współpracę w grupie. Domek Cukiernia i Stacja Kolejowa zachęcają do zabawy w sklep, sprzedaż biletów i obsługę „klientów”, ucząc organizacji, liczenia i planowania. Temat zdrowia wspiera Domek Przychodnia z tablicą edukacyjną, umożliwiający wcielanie się w lekarzy i pielęgniarki oraz naukę empatii. Koło Fortuny dodaje elementu zabawy, integracji i podejmowania decyzji.
8. Strefa zabaw edukacyjnych – eksploracja i nauka
To przestrzeń wspierająca rozwój poznawczy: logiczne myślenie, pamięć, obserwację i rozwiązywanie problemów. Tablice edukacyjne, czy sensoryczne układanki zachęcają do spokojniejszej, skupionej zabawy. Strefa ta świetnie uzupełnia bardziej ruchowe obszary placu.
Strefę tworzą urządzenia z kolekcji MILO, zaprojektowane specjalnie z myślą o najmłodszych. Niskie podesty, łagodne podejścia i małe zjeżdżalnie zapewniają bezpieczną aktywność ruchową, a piaskownica i elementy motoryczne wspierają rozwój poprzez działanie. W przestrzeni znajdują się także cztery dwustronne tablice manipulacyjne MILO (Sklepik, Memory, Zegar, Autko), które zachęcają do logicznego myślenia, ćwiczenia pamięci i zabaw tematycznych.
Uzupełnienie stanowi zestaw z trapem, tunelem, zjeżdżalnią i panelami interaktywnymi oraz bujak sprężynowy rozwijający koordynację i równowagę.
9. Strefa zabaw muzycznych – rytm, dźwięk, ruch
To pełna radości część placu, w której dźwięk i rytm stają się narzędziem zabawy. Instrumenty plenerowe rozwijają słuch, poczucie rytmu i koordynację, a także zachęcają do wspólnej aktywności. Strefa świetnie łączy się z ruchem i ekspresją taneczną.
Zaprezentowana poniżej strefa została wyposażona w różnorodne instrumenty plenerowe, które zachęcają do samodzielnego muzykowania i zabaw rytmicznych. Echo Piano, ksylofony i marimby pozwalają tworzyć melodie w łatwy i intuicyjny sposób, dzięki czemu nawet najmłodsze dzieci mogą od razu cieszyć się muzyką.
Dzwony rurowe Otto, Monk oraz Chimesy oferują głębokie, wyraźne brzmienia, które inspirują do eksperymentowania z tonami i wspólnego grania. Rury rezonansowe Echo zaskakują nietypowym efektem dźwiękowym, zachęcając do zabaw w echo i tworzenia rytmicznych dialogów.
Taka aranżacja umożliwia elastyczne dopasowywanie przestrzeni do aktualnych zainteresowań dzieci i wspiera ich rozwój poprzez spontaniczne tworzenie muzyki oraz aktywną eksplorację dźwięków w otoczeniu przyjaznym i estetycznym.
Kontrole placów zabaw – obowiązek, którego nie trzeba się obawiać
Program mocno podkreśla znaczenie regularnych kontroli bezpieczeństwa.
Zgodnie z PN-EN 1176-7 i Prawem budowlanym należy wykonywać:
1. Rutynową kontrolę wzrokową (co tydzień)
Sprawdzamy ogólny stan urządzeń i czystość nawierzchni.
2. Kontrolę funkcjonalną (co 1-3 miesiące)
Dotyczy zużycia, elementów ruchomych, ogrodzenia i nawierzchni.
3. Coroczną kontrolę główną
Przeprowadzaną przez niezależnych specjalistów.
4. Kontrolę okresową obiektów (co 5 lat)
Wymaganą na podstawie Prawa budowlanego.
Dlaczego nie trzeba się tego obawiać?
Bo NOVUM posiada własny dział serwisu, który od lat wykonuje wszystkie typy kontroli, przeglądów i napraw zgodnie z normami.
To ogromne ułatwienie dla gmin – eliminujemy ryzyko błędów, niedopatrzeń czy braków w dokumentacji.
Jak złożyć wniosek?
Wniosek składa się elektronicznie, przez ePUAP lub e-Doręczenia, do właściwego wojewody.
Wszystkie dokumenty dostępne na stronie programu:
6. Mamy wieloletnie doświadczenie we współpracy z samorządami.
Tworzenie placu zabaw zgodnego z programem „Aktywne Place Zabaw” 2026 to nie tylko spełnienie formalnych wymagań, ale przede wszystkim szansa na stworzenie miejsca, w którym najmłodsze dzieci mogą doświadczać natury, ruchu i swobodnej zabawy przez cały rok. Przemyślany projekt, naturalne materiały, bezpieczna konstrukcja i różnorodne strefy sprawiają, że plac staje się przestrzenią wspierającą rozwój, a nie tylko zbiorem urządzeń.
Jeśli planujesz realizację inwestycji w ramach programu „Aktywne Place Zabaw” 2026 i potrzebujesz profesjonalnego doradztwa lub gotowych propozycji stref – jesteśmy do dyspozycji. Chętnie stworzymy z Tobą przestrzeń, która będzie bezpieczna, naturalna i po prostu dobra dla dzieci.
Dostępne od ręki
Nowości
