Certyfikat na huśtawce nie wystarczy, jeśli pod nią znajduje się niewłaściwa nawierzchnia. Zbyt mała strefa bezpieczeństwa może z kolei sprawić, że nawet dobrze zaprojektowane urządzenie nie będzie mogło być bezpiecznie użytkowane.
Bezpieczeństwo placu zabaw zależy od wielu decyzji podejmowanych na różnych etapach inwestycji – od projektu i doboru urządzeń, przez ich montaż, aż po późniejszą eksploatację i regularne kontrole.
Znaczenie mają zarówno odpowiednie rozmieszczenie urządzeń i dobór nawierzchni, jak i prawidłowe wykonanie całej inwestycji. Istotne są również przepisy prawa oraz normy techniczne, w szczególności z serii PN-EN 1176 i PN-EN 1177.
W NOVUM podchodzimy do tego procesu kompleksowo – od koncepcji i projektu, przez produkcję i montaż, aż po serwis i wsparcie posprzedażowe. Poniżej przedstawiamy 7 elementów, które warto uwzględnić, planując bezpieczny plac zabaw.
1. Bezpieczeństwo placu zabaw zaczyna się na etapie projektu
Już na etapie projektowania podejmowane są decyzje, które mają istotny wpływ na bezpieczeństwo przyszłych użytkowników. Nawet urządzenie spełniające wymagania bezpieczeństwa może stwarzać zagrożenie, jeśli zostanie niewłaściwie rozmieszczone lub otoczone nieodpowiednią nawierzchnią.
Projektując plac zabaw, należy uwzględnić przede wszystkim:
- wiek i potrzeby użytkowników – urządzenia powinny być dostosowane do możliwości dzieci, które będą z nich korzystać;
- wysokość urządzeń – wpływa m.in. na wymagania dotyczące nawierzchni amortyzującej upadki;
- strefy bezpieczeństwa – ich wymiary i rozmieszczenie zależą od rodzaju urządzeń oraz sposobu ich użytkowania;
- rodzaj nawierzchni – powinna być dostosowana do wysokości swobodnego upadku i specyfiki urządzeń;
- układ przestrzeni – rozmieszczenie urządzeń powinno umożliwiać bezpieczne korzystanie z nich i swobodne przemieszczanie się po placu.
Istotne jest również otoczenie placu zabaw. Ławki, ogrodzenia, drzewa czy ścieżki nie powinny stwarzać dodatkowego zagrożenia w miejscach, w których dzieci mogą upadać lub poruszać się w obrębie urządzeń.
Dlatego projektowanie bezpiecznego placu zabaw wymaga spojrzenia na całą przestrzeń, a nie tylko na poszczególne urządzenia.
2. Jakie normy dotyczą bezpieczeństwa placów zabaw?
Przy projektowaniu i utrzymaniu placów zabaw istotną rolę odgrywają normy techniczne. Określają one wymagania dotyczące wyposażenia, nawierzchni oraz zasad kontroli i konserwacji.
Do najważniejszych należą:
| Norma | Czego dotyczy |
| PN-EN 1176 | Seria norm dotyczących bezpieczeństwa wyposażenia placów zabaw. Poszczególne części odnoszą się do różnych rodzajów urządzeń, a część 7 zawiera wytyczne dotyczące montażu, kontroli, konserwacji i eksploatacji. |
| PN-EN 1177 | Określa metody badania i oceny właściwości amortyzujących nawierzchni stosowanych na placach zabaw. |
| PN-EN 16630 | Dotyczy wymagań bezpieczeństwa i metod badań stacjonarnego wyposażenia siłowni plenerowych. |
Warto pamiętać, że normy techniczne nie są tym samym co przepisy prawa. Co do zasady ich stosowanie jest dobrowolne, jednak mogą być wymagane przez konkretne przepisy, warunki zamówienia lub umowę. Stanowią również istotny punkt odniesienia przy ocenie bezpieczeństwa wyposażenia.
Znaczenie mają także przepisy dotyczące ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz utrzymania obiektów budowlanych. W przypadku konkretnej inwestycji należy uwzględnić zarówno właściwe wymagania prawne, jak i normy odnoszące się do zastosowanych urządzeń.
NOVUM posiada również certyfikat ISO 9001:2015, potwierdzający funkcjonowanie systemu zarządzania jakością. Dotyczy on organizacji procesów, a nie certyfikacji bezpieczeństwa poszczególnych urządzeń.
3. Strefa bezpieczeństwa i nawierzchnia – dwa istotne elementy projektu
Strefa bezpieczeństwa to przestrzeń, która musi zostać zachowana wokół urządzenia zgodnie z wymaganiami dotyczącymi jego konstrukcji i sposobu użytkowania. Nie jest to jedynie wolne miejsce wokół zestawu, lecz obszar, którego wymiary wynikają z konkretnych parametrów urządzenia.
Przy jej wyznaczaniu należy uwzględnić m.in.:
- sposób korzystania z urządzenia, w tym zakres ruchu elementów takich jak huśtawki;
- wysokość swobodnego upadku;
- wymagane odległości od sąsiednich urządzeń i innych przeszkód;
- rodzaj i wielkość powierzchni zderzenia.
Dwa urządzenia mogą zmieścić się obok siebie pod względem wymiarów, a mimo to ich rozmieszczenie może nie spełniać wymagań bezpieczeństwa. Dlatego ich wzajemne położenie należy zawsze oceniać z uwzględnieniem właściwych stref.
Równie ważny jest dobór nawierzchni. Jej właściwości amortyzujące powinny odpowiadać wysokości swobodnego upadku danego urządzenia. Znaczenie mają także prawidłowe wykonanie i utrzymanie nawierzchni, ponieważ jej parametry mogą zmieniać się w trakcie użytkowania.
Szczególnej uwagi wymagają nawierzchnie sypkie, w których mogą powstawać ubytki, np. pod huśtawkami i przy zjeżdżalniach. Nawierzchnie syntetyczne również należy regularnie sprawdzać pod kątem uszkodzeń i zużycia.