Dostępne od ręki
Nowości
Nowe zasady w szkołach i przedszkolach na rok 2026/2027 przynoszą zmiany dotyczące korzystania z telefonów, aktywności fizycznej oraz czasu spędzanego przez dzieci na świeżym powietrzu. Od 1 września zaczynają obowiązywać nowe regulacje dotyczące urządzeń mobilnych, a nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego mocniej podkreśla ruch, samodzielne działanie i codzienny pobyt na zewnątrz.
Zmiany pojawiają się w momencie, gdy najnowsze polskie badania pokazują dwie strony dziecięcej codzienności: dużo czasu spędzanego online i jednocześnie problemy z podstawowymi kompetencjami ruchowymi.
4 godziny i 25 minut online. Tak wygląda cyfrowa codzienność dzieci
Raport „Internet dzieci 2026” powstał na podstawie rzeczywistych danych rejestrowanych z urządzeń dzieci w wieku 7–14 lat, a nie wyłącznie ich deklaracji. Według wyników dzieci korzystające z internetu spędzają w sieci średnio 4 godziny i 25 minut dziennie, a aż 88% ich czasu online przypada na urządzenia mobilne. Ponad połowa sięga po smartfon już między godziną 6:00 a 8:00 rano, a co czwarte dziecko korzysta z niego również po 22:00.
Skala obecności ekranów w codziennym życiu dzieci pokazuje, dlaczego temat higieny cyfrowej coraz częściej pojawia się nie tylko w domach, ale również w szkołach.
Ponad 90% dzieci ma problem z podstawowymi kompetencjami ruchowymi
Drugą stronę dziecięcej codzienności pokazują najnowsze wyniki programu „WF z AWF – Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości”, zaprezentowane przez Akademię Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie w marcu 2026 roku.
Według badań ponad 90% dzieci w Polsce nie posiada wszechstronnego przygotowania do prowadzenia aktywnego stylu życia. Jedynie 12-30% uczniów prawidłowo wykonuje podstawowe umiejętności ruchowe, takie jak bieg, skok czy rzut. Co więcej, 60% dzieci nie uczestniczy w żadnych zajęciach pozaszkolnych, a dla części z nich lekcje wychowania fizycznego są jedynym regularnym kontaktem ze sportem.
Badanie objęło program, w którym uczestniczyło ponad 102 tys. uczniów, dlatego jego wyniki są szczególnie interesujące w dyskusji o codziennym ruchu dzieci.
Nowe zasady w szkołach i przedszkolach 2026 – co zmienia się od 1 września?
W roku szkolnym 2026/2027 zmieniają się również przepisy. Od 1 września 2026 roku w szkołach podstawowych obowiązuje zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikowanie się lub rejestrowanie obrazu i dźwięku podczas pobytu w szkole związanego z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Przepisy przewidują wyjątki. Urządzenie może być wykorzystane za zgodą nauczyciela np. podczas zajęć edukacyjnych lub w nagłej sytuacji wymagającej kontaktu z rodzicem. Szczególne rozwiązania dotyczą także dzieci korzystających z telefonu lub odpowiedniej aplikacji ze względów zdrowotnych czy innych szczególnych potrzeb.
W przedszkolach zasady są jeszcze bardziej jednoznaczne – przepisy zabraniają dzieciom zarówno wnoszenia, jak i korzystania z telefonów oraz podobnych urządzeń podczas pobytu w placówce i organizowanych zajęć.
Przedszkole 2026: codziennie na świeżym powietrzu
Równocześnie od roku szkolnego 2026/2027 zaczyna obowiązywać nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego. I właśnie tutaj pojawia się jeden z najciekawszych zapisów dotyczących codziennego funkcjonowania dzieci.
Zajęcia na świeżym powietrzu powinny być elementem codziennej pracy z dziećmi w każdej grupie wiekowej. Co najmniej raz w tygodniu dzieci powinny dodatkowo przebywać poza budynkiem przedszkola dłużej niż godzinę. Może to być m.in. dłuższy spacer, zabawa, badanie przyrody czy aktywność w najbliższym otoczeniu. Wyjątek stanowią m.in. dni z alertami RCB i szczególnie niesprzyjające warunki atmosferyczne.
To już bardzo konkretne wskazanie, które sprawia, że ogród i teren wokół przedszkola mogą stać się jeszcze ważniejszą częścią codziennego planu dnia.
Mniej ekranów, więcej działania
Nowe zasady mają więc ograniczyć korzystanie z urządzeń mobilnych podczas pobytu dzieci w placówkach i uporządkować zasady ich używania. Dzieci w szkołach podstawowych nie powinny korzystać z nich indywidualnie i samodzielnie, poza wyjątkiem dotyczącym określonych specjalnych potrzeb edukacyjnych lub np. w kontakcie z rodzicami, czy potrzeby używania specjalnych aplikacji m.in. do celów zdrowotnych. Nauczyciel może pozwolić na korzystanie z urządzenia dydaktycznie, ale jedynie w niezbędnym zakresie i z zachowaniem zasad higieny cyfrowej.
W tym samym dokumencie mocno zaznaczono znaczenie ruchu. Dzieci mają rozwijać świadomość własnego ciała, sprawność, koordynację oraz uczestniczyć w różnorodnych aktywnościach ruchowych i sensorycznych. Podkreślono również znaczenie codziennej zabawy swobodnej.
Więcej czasu na zewnątrz to również większe znaczenie przestrzeni
Nowa podstawa zwraca uwagę nie tylko na to, ile czasu dzieci powinny spędzać poza budynkiem, ale również na organizację ich otoczenia. Przestrzeń ma być inspirująca i zachęcać do podejmowania różnych aktywności, a stałe i czasowe strefy mogą powstawać zarówno w budynku przedszkola, jak i poza nim.
To daje placówkom sporo możliwości. Teren zewnętrzny może służyć do biegania i wspinania, ale także do ćwiczenia równowagi, zabawy sensorycznej, eksperymentowania z wodą i piaskiem, obserwowania przyrody czy spokojniejszej zabawy w grupie.
W przypadku szkół podobnie warto spojrzeć na podwórko, plac zabaw czy strefę rekreacyjną jako na przestrzeń, z której dzieci mogą korzystać również podczas codziennych przerw i czasu poza zajęciami.
Czy przestrzeń wokół placówki jest na to gotowa?
Nowe zasady w szkołach i przedszkolach 2026 to nie tylko ograniczenie ekranów, ale również wyraźny sygnał, aby stworzyć dzieciom więcej okazji do ruchu, zabawy i aktywności na zewnątrz. Ograniczenie czasu z telefonem to jedno, ale równie ważne jest stworzenie atrakcyjnych możliwości spędzenia czasu bez niego.
Nie zawsze oznacza to konieczność budowy dużego placu zabaw od podstaw. Istniejącą przestrzeń można rozbudować o urządzenia ruchowe, wspinaczkowe i sensoryczne, stworzyć strefę doświadczeń z wodą i piaskiem, miejsce spokojniejszej zabawy albo lepiej wykorzystać teren znajdujący się już przy placówce.
W NOVUM pomagamy projektować place zabaw oraz zagospodarowywać przestrzenie wokół szkół i przedszkoli. Dobieramy urządzenia do wieku dzieci, powierzchni, charakteru placówki i dostępnego budżetu, tworząc miejsca przeznaczone zarówno do aktywnego ruchu, jak i różnych form zabawy i odkrywania.
