Informacja o zgodności z normą PN-EN 1176 pojawia się dziś przy większości profesjonalnych urządzeń placów zabaw. Dla inwestora – szkoły, przedszkola, gminy czy dewelopera – to jeden z najważniejszych elementów przy wyborze wyposażenia. W praktyce oznacza ona, że projekt, konstrukcja, materiały oraz sposób montażu urządzenia zostały ocenione według szczegółowych wymagań bezpieczeństwa określonych w europejskich normach dla placów zabaw.
Bezpieczeństwo zaczyna się na etapie projektu
Zgodność z normą nie jest czymś, co sprawdza się dopiero po wyprodukowaniu urządzenia. Najważniejsza część pracy odbywa się znacznie wcześniej – na etapie projektowania.
Projektant placu zabaw musi przewidzieć m.in.:
-
sposób poruszania się dziecka po urządzeniu,
-
miejsca wejścia i zejścia,
-
potencjalne kierunki upadku,
-
możliwe zachowania użytkowników.
Norma PN-EN 1176 wymaga, aby każdy element konstrukcji był analizowany pod kątem bezpieczeństwa i funkcji zabawy. Dotyczy to zarówno wysokości podestów, szerokości przejść, jak i sposobu prowadzenia barierek czy uchwytów.
To dlatego profesjonalny projekt placu zabaw jest zawsze efektem współpracy konstruktorów, technologów produkcji i specjalistów zajmujących się bezpieczeństwem.
Zakleszczenia – jedno z najważniejszych zagadnień normy
Jednym z kluczowych obszarów, które reguluje norma PN-EN 1176, jest ryzyko zakleszczeń. W normie bardzo dokładnie opisano sytuacje, w których element konstrukcji mógłby zatrzymać część ciała dziecka.
Najczęściej analizowane są:
Zakleszczenie głowy i szyi
Norma określa konkretne zakresy wymiarów otworów i szczelin. Otwór nie może mieć takich wymiarów, które pozwalają na przejście tułowia dziecka, ale zatrzymują głowę. Aby to sprawdzić, stosuje się specjalne próbniki i mierniki wymiarowe, które odwzorowują wielkość głowy dziecka w określonym wieku.
Jeżeli próbnik przejdzie w nieprawidłowy sposób przez element konstrukcji – projekt musi zostać zmieniony.
Zakleszczenie palców
W normie opisano również dopuszczalne szerokości szczelin w miejscach ruchomych elementów. Chodzi o to, aby podczas zabawy nie doszło do przycięcia palców. Dotyczy to szczególnie:
-
elementów ruchomych,
-
połączeń mechanicznych,
-
miejsc pracy zawiasów czy łańcuchów.
Także tutaj stosuje się dedykowane próbniki, które pozwalają sprawdzić, czy szczelina nie stwarza zagrożenia.
Zakleszczenie odzieży
Norma zwraca również uwagę na możliwość zahaczenia elementów garderoby – np. kaptura czy sznurka bluzy. Dlatego konstrukcja musi być zaprojektowana tak, aby nie tworzyć miejsc zaczepienia.
To jeden z powodów, dla których elementy placów zabaw mają zaokrąglone kształty, odpowiednio prowadzone profile i określony sposób wykończenia detali.
Wytrzymałość konstrukcji i materiały
Norma PN-EN 1176 określa również wymagania dotyczące wytrzymałości konstrukcji oraz jakości materiałów. Urządzenia muszą być projektowane tak, aby wytrzymać wieloletnie użytkowanie w warunkach zewnętrznych.
W praktyce oznacza to m.in.:
-
odpowiednią nośność elementów konstrukcyjnych,
-
stabilność całego urządzenia,
-
odporność materiałów na warunki atmosferyczne,
-
brak ostrych krawędzi i niebezpiecznych zakończeń.
Dlatego w profesjonalnych urządzeniach stosuje się materiały o sprawdzonych parametrach – odpowiednio przygotowane drewno, stal konstrukcyjną czy trwałe tworzywa techniczne. Każdy element musi być zaprojektowany tak, aby zachować swoje właściwości przez wiele lat intensywnej eksploatacji.
Strefa bezpieczeństwa wokół urządzenia
Norma PN-EN 1176 określa również tzw. strefy bezpieczeństwa. Jest to przestrzeń wokół urządzenia, która musi pozostać wolna od przeszkód.
Jej wielkość zależy przede wszystkim od:
-
wysokości swobodnego upadku,
-
rodzaju urządzenia,
-
sposobu korzystania z niego przez dzieci.
Strefa bezpieczeństwa ma zapewnić, że w przypadku upadku dziecko nie uderzy w inne urządzenie, ławkę czy element ogrodzenia.
To jeden z powodów, dla których profesjonalny projekt placu zabaw zawsze obejmuje całe zagospodarowanie przestrzeni, a nie tylko listę urządzeń.
Nawierzchnia amortyzująca upadki
Bezpieczeństwo placu zabaw to również odpowiednio dobrana nawierzchnia. W miejscach, gdzie wysokość swobodnego upadku przekracza 60 cm, norma wymaga zastosowania nawierzchni amortyzującej.
Może to być:
-
piasek,
-
żwir,
-
kora,
-
nawierzchnia syntetyczna,
-
płyty gumowe.
Ich zadaniem jest ograniczenie skutków upadku poprzez absorpcję energii uderzenia. W normie PN-EN 1177 stosuje się w tym celu wskaźnik HIC (Head Injury Criterion), który określa zdolność nawierzchni do tłumienia uderzenia.
W praktyce oznacza to, że dobór nawierzchni zawsze powinien być powiązany z wysokością urządzenia oraz jego funkcją.
Montaż i późniejsze kontrole
Norma PN-EN 1176 obejmuje również etap po zakończeniu produkcji. Część PN-EN 1176-7 opisuje zasady instalacji, kontroli i utrzymania placu zabaw.
Przewiduje ona m.in.:
-
kontrole rutynowe (wizualne),
-
kontrole funkcjonalne,
-
coroczne kontrole główne.
Ich celem jest sprawdzenie stanu technicznego urządzeń oraz wykrycie ewentualnych uszkodzeń wynikających z eksploatacji.
Dlaczego to wszystko ma znaczenie dla inwestora?
Dla osoby planującej zakup placu zabaw informacja o zgodności z normą PN-EN 1176 oznacza przede wszystkim jedno: urządzenie zostało zaprojektowane i wykonane w oparciu o jasno określone wymagania bezpieczeństwa.
Za takim oznaczeniem stoi cały proces:
projekt → analiza bezpieczeństwa → badania z użyciem próbników → produkcja → montaż → późniejsze kontrole.
Właśnie dlatego w NOVUM patrzymy na plac zabaw całościowo – od projektu konstrukcyjnego po wieloletnie użytkowanie. Naszym celem jest nie tylko stworzenie atrakcyjnej przestrzeni zabawy, ale przede wszystkim zapewnienie dzieciom miejsca, które będzie bezpieczne każdego dnia.